De VOG in de politiek

Het is een vreemde situatie dat in de private sector veel mensen en organisaties een ‘VOG’ (verklaring omtrent gedrag) nodig hebben, terwijl iets gelijksoortigs niet geldt voor politieke ambtsdragers.

Hopelijk komt daar snel een einde aan want er behoort niet met twee maten te worden gemeten. Een voorteken daarvan is dat de minister van Binnenlandse Zaken een “basisscan integriteit kandidaat-bestuurders” heeft bekend gemaakt.

Handleiding beschikbaar basisscan integriteit kandidaat-bestuurders
Nieuwsbericht | 04-03-2019 | 09:00

Integere bestuurders zijn de basis van een sterke en gezonde democratie. Minister Ollongren (minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) zet met de Handleiding basisscan integriteit voor bestuurders in op het versterken van een goed functionerend, integer en weerbaar bestuur. Zij heeft de handleiding integriteit vandaag overhandigd aan dijkgraaf Rogier van der Sande (voorzitter van de Unie van Waterschappen). De handleiding is beschikbaar voor alle politieke partijen en kandidaat-bestuurders. Met de handleiding wordt een stevige basis gelegd voor een meer eenduidige en zorgvuldige screening van kandidaat-bestuurders.

Om de weerbaarheid van politieke ambtsdragers te versterken en ondermijning door criminelen te voorkomen heeft minister Kajsa Ollongren (BZK) onder andere al het netwerk Weerbaar Bestuur opgericht en de site www.weerbaarbestuur.nl, ook zijn de standaard Woningscan en de training Omgaan met intimidatie en agressie gelanceerd. Onlangs zijn daar de veiligheidspakketten voor nieuwe burgemeesters aan toegevoegd. Vandaag neemt de minister het initiatief om de integriteit van kandidaat-bestuurders verder te versterken.

Minister Ollongren: “Integriteit van politieke ambtsdragers is cruciaal in onze democratie. Het gaat om het vertrouwen van burgers in de overheid. Voor mij persoonlijk is het heel belangrijk. Integriteit staat binnen het openbaar bestuur inmiddels hoog op de agenda, en terecht. Het is voor alle Nederlanders van belang dat we integere bestuurders hebben, van wethouders tot ministers.”

Bij gemeenten, provincies en waterschappen is behoefte aan een helder en zorgvuldig proces rond de benoemingen van bestuurders en meer eenduidigheid in de wijze waarop risicoanalyses op integriteit worden uitgevoerd. Daarom is de handleiding bassiscan integriteit voor kandidaat-bestuurders ontwikkeld.

Dijkgraaf Van der Sande: “Goede en integere bestuurders zijn noodzakelijk voor een geloofwaardige overheid. Met de waterschapsverkiezingen van 20 maart voor de deur, zullen we het thema en deze handreiking dan ook bij alle gekozen waterschapsbestuurders onder de aandacht brengen.”

De handleiding is bruikbaar voor gemeenten, provincies, waterschappen en uiteraard ook de BES-eilanden. Hij biedt uitgangspunten voor een transparante en zorgvuldige voorbereiding en uitvoering van risicoanalyses integriteit voor alle typen kandidaat-bestuurders. Daarmee ondersteunt de minister burgemeesters, commissarissen van de Koning en voorzitters van het algemeen bestuur van de waterschappen in hun wettelijke zorgplicht voor integriteit. Hoewel de handleiding vooral bedoeld is voor de risicoanalyse bij kandidaat-bestuurders, is deze ook bruikbaar voor politieke partijen bij de selectie van kandidaat-volksvertegenwoordigers.

De handleiding is tot stand gekomen op basis van een verkenning waarin vele partners een bijdrage hebben geleverd en sluit daarom goed aan op wat de praktijk reeds wordt toegepast en waar behoefte aan is. Na de verkiezingen voor Provinciale Staten en Waterschapsbesturen wordt hij geëvalueerd en waar nodig aangescherpt.
De primaire verantwoordelijkheid voor het benoemen van decentrale bestuurders (anders dan Kroonbenoemden) ligt bij de zogenoemde volksvertegenwoordigende bestuursorganen, zoals Provinciale Staten, algemeen bestuur van het waterschap, eilandsraad en gemeenteraad.

Screening is geen wettelijke benoemingsvereiste voor decentrale bestuurders. Dat maakt dat het de ministerie van BZK niet kan voorschrijven, maar uiteraard wel kan faciliteren. Dat is met deze basisscan een feit.
Online is de Handleiding hier te vinden: https://www.politiekeambtsdragers.nl

Aan de situatie dat politieke bestuurders niet gescreend hoeven te worden, moet snel een einde komen.

 

Meer informatie:


Aanvulling 28 maart 2019
Zie ook deze officiële publicatie en meer uit dit dossier.

Aanvulling 13 juni 2019
Persbericht ministerie van veiligheid, “Kleine groep jonge VOG-mijders ontzegt zichzelf kansen“. Met deze titel wordt gesuggereerd dat de VOG maar beperkt tot uitsluiting leidt:

Kleine groep jonge VOG-mijders ontzegt zichzelf kansen
Nieuwsbericht | 13-06-2019 | 13:38

Een verkeerde beeldvorming over de VOG (Verklaring Omtrent het Gedrag) is ongewenst wanneer deze er toe leidt dat jongeren hun kansen op het krijgen een VOG te laag inschatten en hierdoor hun carrière wordt belemmerd. Zij melden zich dan bijvoorbeeld niet aan voor een opleiding, stage of leerwerkplek.

Dit schrijven minister Dekker (voor Rechtsbescherming) en minister van Engelshoven (OCW) in hun reactie op het WODC-onderzoek ‘Dark Number VOG’. JenV en OCW bekijken samen de mogelijkheden om verkeerde beeldvorming over de VOG onder jongeren in het mbo aan te pakken.

Afgelopen jaren heeft het WODC in opdracht van het ministerie van Justitie en Veiligheid onderzoek gedaan naar het Dark Number: jongeren die – al dan niet terecht – geen VOG aanvragen uit angst voor een afwijzing. De onderzoekers richtten zich op mbo-studenten en scholieren in het laatste jaar van het vmbo. Deze jongeren komen in het kader van stage- en leerwerkplekken regelmatig in aanraking met een VOG-eis. Uit het onderzoek blijkt dat een relatief kleine groep jongeren bang is geen VOG te krijgen en daardoor de VOG-aanvraag mijdt. Dit is bij circa 2,1% van de mbo-studenten het geval. Opvallend hierbij is dat 80 procent van deze VOG-mijders geen strafblad heeft en dus altijd een VOG krijgt, als ze deze zouden aanvragen. Voor de VOG-mijders met een justitieel verleden geldt dat een VOG alleen wordt afgewezen als dit verleden relevant is voor de functie waarvoor de VOG wordt aangevraagd.

De VOG is afgelopen jaren uitgegroeid tot een veelgebruikt screeningsinstrument. In 2018 werd er ruim 1,2 miljoen keer een VOG aangevraagd. Van deze VOG-aanvragen werd 0,27 procent afgewezen.

Eerder lanceerde Justis al de website www.watdevog.nl met informatie voor jongeren over de VOG.

Documenten

TK Ontwikkelingen rondom de Verklaring Omtrent het Gedrag
Kamerstuk | 13-06-2019

TK Bijlage eindrapport Het aanvragen van een VOG door jongeren als dilemma
Rapport | 13-06-2019

TK Bijlage Wodc infographic VOG
Rapport | 13-06-2019

Over Ellen Timmer, advocaat ondernemingsrecht @Pellicaan

Verbonden aan Pellicaan Advocaten, http://www.pellicaan.nl/, kantoor Rotterdam, telefoon 088-6272287, fax 088-6272280, e-mail ellen.timmer@pellicaan.nl ||| Weblogs: algemeen: https://ellentimmer.com/ || modernisering ondernemingsrecht: http://flexbv.wordpress.com/
Dit bericht werd geplaatst in Bestuursrecht en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s