In de jaarrapportage 2025 van het Maatschappelijk Overleg Betalingsverkeer (MOB) [1] wordt gesproken over het open banking voorstel van de Europese Commissie, zie paragraaf 5.5 “Wettelijk impasse voor ‘open finance’“:

De Europese Commissie publiceerde in juni 2023, tegelijk met het PSR/ PSD3­voorstel, een voorstel voor een verordening voor het delen van financiële klantdata: het Financial Data Access Framework (FiDA). Dit biedt klanten een wettelijk kader om hun (financiële) data gecontroleerd te delen en beoogt concurrentie en innovatie in de financiële dienstverlening te stimuleren, met waarborgen voor privacy en consumentenbescherming.

De triloogonderhandelingen tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie gingen in april 2025 van start, maar zijn vervolgens geschorst en tot nader order uitgesteld. Daarvoor zijn meerdere redenen. Zo overwoog de Commissie eerder FiDA in te trekken vanwege kosten en complexiteit, was er aanzienlijke lobbydruk vanuit de sector en bestond er politieke verdeeldheid tussen lidstaten. De Raad gaf aan een ingrijpend vereenvoudigd voorstel te willen zien, dat eerst moet worden uitgewerkt voordat de triloog kan worden hervat.

De beweging richting ‘open finance’ en het FiDA­voorstel vormden voor de EPC aanleiding om enkele jaren geleden het SEPA Payment Account Access (SPAA) scheme te ontwikkelen. Dit afsprakenstelsel maakt het, aanvullend op de PSD2 (en straks de PSR/PSD3), mogelijk dat consumenten, bedrijven en instellingen gebruikmaken van extra (‘premium’) diensten van rekeninginformatie­ en/of betaalinitiatiedienstverleners, zoals het initiëren van variabele periodieke betalingen of toegang tot spaarrekeningen.

Het SPAA­-scheme beoogt meerwaarde te bieden voor consumenten, betaalrekeningaanbieders die klantdata delen en gereguleerde derde partijen die deze data gebruiken voor hun diensten.

Sinds eind 2023 kunnen partijen zich bij de EPC aanmelden voor toetreding tot het SPAA­-scheme. Momenteel zijn vijf partijen aangesloten, allemaal gereguleerde derde partijen die klantdata nodig hebben voor hun dienstverlening. Voor daadwerkelijke werking is echter ook deelname van klantdata­leverende betaalrekeningaanbieders nodig. Dat is op het moment van schrijven nog niet het geval, waardoor het nog onzeker is of het SPAA-­scheme van de grond komt. De EPC onderzoekt welke knelpunten hieraan ten grondslag liggen.

Anders dan in bovenstaande passage wordt gemeld, ontbreken in het Europese voorstel adequate waarborgen voor privacy en consumentenbescherming.

Op dit moment worden Europese burgers al gedwongen om toegang te verlenen tot hun bankrekening [2], dat zal met het open finance voorstel alleen maar riskanter worden. Daarnaast kunnen ook bedrijven (bijvoorbeeld supermarkten) toegang tot hun bankrekening verlenen met daarin betaalgegevens van hun klanten, die van niets weten.

Het is een zeer gevaarlijk voorstel.

Noten:

[1] Het rapport kan hier worden gedownload en is via deze pagina te vinden. Ook besproken in het vorige artikel vandaag.

[2] Voorbeelden zijn verhuurders die toegang tot de bankrekening van toekomstige huurders willen, mensen die gokken die aan de gokaanbieder toegang tot hun bankrekening moeten bieden (artikel), Buy Now Pay Later aanbieders zoals Klarna met ongezonde interesse voor de  bankrekening (artikel Radar).