Het Duitse register van uiteindelijk begunstigden (ubo-register), het ‘transparantieregister’ (Transparenzregister) bevat ook vastgoedgegevens. Dat staat in § 19a en § 19b van de Duitse antiwitwaswet [1]. In diezelfde wet is recent § 23b opgenomen dat inhoudt dat bepaalde Duitse witwasbestrijdingsplichtingen (onder meer financiële instellingen) [2] de juistheid van de vastgoedregistratie in het transparantieregister moeten controleren en onjuistheden aan de overheid moeten melden [3].

Expert op het gebied van de Duitse antiwitwasregels Achim Diergarten (site) meldde in zijn januari nieuwsbrief dat § 23b op 1 januari jl. in werking is getreden en de melding ook moet worden gedaan als geen vermoeden van criminaliteit is [4].

Heeft deze bureaucratie, die hoge maatschappelijke kosten met zich mee brengt, wel zin?

Diergarten constateert dat de bureaucratische druk op de witwasbestrijdingsplichtigen (zoals banken en notarissen) toeneemt, terwijl niet is gebleken dat het transparantieregister enige invloed op criminelen heeft [5]:

Dat verandert echter niets aan mijn nog steeds kritische houding ten opzichte van dit onderwerp in het algemeen, omdat ik er niet van overtuigd ben dat alle inspanningen die door de witwasbestrijdingsplichtigen worden geleverd op het gebied van transparantieregisters, criminelen daadwerkelijk van hun daden zullen weerhouden. Ja, het wordt steeds lastiger voor hen, maar dat gaat tegelijkertijd gepaard met aanzienlijke kosten voor alle betrokkenen. Is dat het echt waard?

Wie er wel blij mee zijn:
# De juristen, compliance adviseurs, datahandelaren en softwareaanbieders die zich met de witwasbestrijding bezig houden. Hoe ingewikkelder en hoe onbegrijpelijker, hoe beter het is voor hen.
# De marketeers van de transparantiebeweging [6] (met de gedachte uit de vorige eeuw dat alle transparantie tot een betere wereld zou leiden) zijn gelukkig, want zij boeken successen.
# Criminelen, aangezien het transparantieregister voor hen een nog rijkere informatiebron is geworden.

Noten:

[1] Gesetz über das Aufspüren von Gewinnen aus schweren Straftaten (Geldwäschegesetz – GwG).

[2] Zie over de meldplichten in relatie tot vastgoed § 23a Meldung von Unstimmigkeiten an die registerführende Stelle en § 23b Meldung von Unstimmigkeiten bei der Zuordnung von Immobilien.

[3] Ҥ 23b Meldung von Unstimmigkeiten bei der Zuordnung von Immobilien
(1) Die in § 23 Absatz 1 Satz 1 Nummer 1 aufgeführten Behörden, Verpflichtete nach § 2 Absatz 1 Nummer 1 bis 3 und 7 sowie Notare haben der registerführenden Stelle Abweichungen unverzüglich zu melden, die sie zwischen den Angaben über die Immobilien, die im Transparenzregister zugänglich sind, und den ihnen zur Verfügung stehenden Angaben und Erkenntnissen über Immobilien feststellen. § 43 Absatz 2 gilt entsprechend. (…)“.

[4] “Die Meldepflicht entsteht jedoch nur bei einer festgestellten Abweichung, nicht jedoch bei einem bloßem Verdacht oder einer allgemeinen Prüfung, da es nach § 23b GwG keine generelle Prüfungspflicht für die Verpflichteten wie in § 23a GwG gibt.“.

[5] Machinevertaling van: “Das ändert aber nichts an meiner nach wie vor kritischen Einstellung generell zu dem Thema, da ich nicht überzeugt bin, dass sich mit den ganzen Aufwänden, die von Verpflichteten rund um das Thema Transparenzregister betrieben werden, tatsächlich Kriminelle von ihren Handlungen abhalten lassen. Ja, es wird immer umständlicher für diese, aber das ist zugleich mit einem erheblichen Aufwand für alle Verpflichtete verbunden. Ist es das wirklich wert?”

[6] Zoals Transparency International en Open State Foundation.