Wie wil lezen over de digitale gulzigheid van overheden (en de ondernemingen aan wie zij taken uitbesteden, zoals banken), kan bij Karin Spaink terecht, die daar al lang geleden over schreef. Over het zoeken naar de digitale speld in de hooiberg – ook van toepassing op de activiteiten van financiële instellingen in de witwasbestrijding – schreef ze in 2013:

Mateloze dataverzamelingen aanleggen over alles wat wij burgers doen – waar we lopen, hoe en wanneer we reizen, met wie we bellen, mailen of chatten – gebeurt uitsluitend voor onze eigen veiligheid, zo verzekert de overheid ons. (…)
Intussen worden miljoenen mensen die werkelijk nergens van worden verdacht, massaal in de gaten gehouden. Dat is een enorme verspilling van menskracht, en vooral: van aandacht. (…) We zijn zo druk bezig om hooibergen aan te leggen en te ordenen, dat niemand tijd overheeft om iets te doen met mogelijke naalden.

Lees het hele artikel, waarin ze de argumenten beschrijft die nog steeds te vinden zijn in de overheidspublicaties over de witwasbestrijding en het gezamenlijk monitoren van alle financiële transacties van iedere burger:

Ja nee, kan wel zijn, maar láter, later zal het wel werken, is het argument: ooit zullen onze algoritmes zo goed zijn dat geoormerkte verdachten vanzelf uit de eindeloze datastroom komen rollen. Maar eerst hebben we meer informatie over alle burgers nodig! Pas dan zullen afwijkende patronen zichtbaar kunnen worden.
Die redenering houdt in dat we onze privacy niet opgeven in ruil voor bewezen grotere veiligheid, maar in het kader van wat een bar slecht georganiseerde zoektocht naar artificiële intelligentie blijkt te zijn.

Ook de weigering om verantwoording af te leggen wordt mooi beschreven:

Onderwijl houdt de overheid alle vragen naar efficiëntie en werking van haar spionage hardnekkig af. “Hoeveel aanslagen hebben we met deze burgersurveillance kunnen voorkomen?” “Veel.” “Vertel eens wat meer? “Dat kan niet, met het oog op de nationale veiligheid.” “Maar wat doet u precies met onze gegevens?” “Dat kunnen we niet zeggen, met het oog op de nationale veiligheid.” “Hoe gaat u om met onze gegevens? Hoe bewerkt u die, en hoe komt u precies tot verdenkingen?” “Dat kunnen we niet zeggen. Met het oog op de nationale veiligheid, ziet u.”

Als je in plaats van ‘spionage’  invult ‘transactiemonitoring‘ en in plaats van ‘nationale veiligheid’ schrijft dat het gaat om ‘witwasbestrijding‘, kom je uit bij de ministeries verantwoordelijk voor de witwasbestrijdingsregels, te weten die van Financiën en Veiligheid. Zij doen precies hetzelfde.

Gevaarlijk gegevens delen
Zowel de Nederlandse als de Europese overheid en internationale organisaties hebben het voortdurend over ‘gegevens delen’ en over grootschalige analyse van alle financiële gegevens van iedere burger en organisatie. Oppassendheid is geboden want er wordt niet geleerd van missers, zoals de toeslagenaffaire en SyRI.

Op dit blog volg ik dit onderwerp, onder meer via de thema’s financiële surveillance, Transactiemonitoring Nederland (TMNL), Wet gegevensverwerking door samenwerkingsverbanden en open finance.