In 2021 bracht de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) een advies uit over de digitale overheid, “Sturen of gestuurd worden? Over de legitimiteit van sturen met data“. In december 2021 heeft het kabinet aangegeven aan de slag te gaan met de aanbevelingen.

In de brief van 9 juni jl. brengt de verantwoordelijk staatssecretaris, Van Huffelen, verslag uit van de voortgang. Het is interessant om te zien welke projecten binnen de overheid lopen.

Ik blijf het jammer vinden dat er bij deze staatssecretaris nul aandacht is voor de data gedreven uitvoering van overheidstaken door de private sector, met name in de criminaliteitsbestrijding (‘witwasbestrijding’) door financiële instellingen, waarvoor de in het ROB-advies beschreven principes ook horen te gelden (daar schreef ik al eerder over).

Meer informatie:

• Brief 9 juni 2023 van staatssecretaris Van Huffelen aan de Vaste commissie voor digitale zaken van de Tweede Kamer: pagina site Tweede Kamer, brief, beslisnota.
• Reactie van 16 december 2021 van het kabinet op het ROB-advies.
• Raad voor het Openbaar Bestuur, 25 mei 2021, pagina over het advies ‘Sturen of gestuurd worden?’, met de samenvatting, een video-animatie over het advies, het advies en Data Debat Denkkader. Verder is er een video van het webinar over het advies en wordt verwezen naar berichten in de media, onder meer iBestuur, Publiek Denken en Binnenlands Bestuur.

De ROB schrijft op de pagina over het advies onder meer:

Omslag in denken over sturen met data
Met zijn advies wil de Raad bijdragen aan een omslag in het denken in politiek, beleid en het democratisch debat over stu­ren met data. Dit door de focus te verleggen van:

* het verzamelen van data over burgers naar het verzamelen van data over partijen die sturen met data;
* inzicht in de motieven en overwegingen van burgers naar inzicht in de motieven en overwegingen van partijen die sturen met data;
* burgers die worden gestuurd met data naar burgers behoeden voor risi­co’s van data-sturing en ze het beleid laten mee – en bijsturen.

Deze omslag in het denken moet overheden en private marktpartijen, waaronder techbedrijven, die sturen met data aanzetten om dat verantwoord te leren doen.

Publieke verantwoording
De Raad wil de focus in het debat verleggen met behulp van publieke verantwoording. Dat zou vooral in het teken moeten staan van het versterken van het zelfcorrigerend vermogen van de democratie en het leervermogen van het openbaar bestuur. Publieke ver­antwoording creëert een podium om vanuit een breder perspectief te kijken naar sturen met data, waarbij niet de effectiviteit en efficiëntie centraal staan, maar de publieke doelen en waarden.