Maatschappelijk verantwoord ondernemen (‘mvo’) zorgt er in Duitsland voor dat bedrijven zich uit ‘moeilijke’ buitenlanden terugtrekken. Daar doen ze geen zaken meer mee.

Lees het bericht van ondernemersorganisatie DIHK, Duurzaamheid mag niet ten koste gaan van diversificatie [1]. Daarin wordt melding gedaan van een onderzoek naar de uitwerking van de Duitse wet op zorgplicht in leverantieketens [2].

Het mkb wordt zwaar getroffen, allereerst omdat de regels voor hen niet uitvoerbaar zijn, zij trekken zich daarop terug uit de handel met ‘moeilijke’ buitenlanden. In de tweede plaats worden zij – als zij het grootbedrijf beleveren – geconfronteerd met wurgcontracten waarin het grootbedrijf probeert de mvo-verplichtingen bij de mkb-leverancier weg te leggen [3]:

Bovendien blijkt uit het onderzoek dat kleinere bedrijven sterk worden getroffen: “Om aan hun eigen due diligence-verplichtingen te voldoen, wenden de direct getroffen bedrijven zich tot hun leveranciers en zakenpartners, vaak mkb-bedrijven, en verplichten hen om uitgebreid bewijs te leveren door middel van contractuele clausules”.

Dergelijke wurgcontracten ben ik in het verleden ook tegen gekomen, vooral grote Amerikaanse bedrijven maakten zich daar schuldig aan bij hun overeenkomsten met Europese leveranciers uit het mkb.

Afbeelding uit het rapport.

Een schadelijk gevolg van de Duitse mvo-wet is dat ook grote bedrijven zich terug trekken uit moeilijke landen [4]. Dat is een niet-verrassend verschijnsel, wat ook zichtbaar is in de financiële sector, waar steeds meer landen worden uitgesloten van het financiële stelsel [5].

Het praktische gevolg van de Duitse mvo-wet lijkt me dat het duurzaam ondernemen in de betreffende landen juist niet wordt bevorderd. Dat kan toch niet de bedoeling zijn?

Nu maar hopen dat Europa en Nederland [6] niet dezelfde fouten gaan maken als de Duitsers.

Noten

[1] Nachhaltigkeit sollte nicht auf Kosten der Diversifizierung gehen, DIHK, 29 juni 2023. Zie ook het rapport (in het Duits).

[2] Lieferkettensorgfaltspflichtengesetz.

[3] Machinevertaling van:

Zudem zeige die Erhebung die starke Betroffenheit kleinerer Betriebe: “Um die eigenen Sorgfaltspflichten einzuhalten, wenden sich die direkt betroffenen Unternehmen an ihre Lieferanten und Geschäftspartner, häufig KMU, und verpflichten sie über vertragliche Klauseln zu umfassenden Nachweisen.”

[4] Zie onder meer:

Und: In der Überprüfung der Lieferanten und des Engagements in bestimmten Ländern und Regionen sehen Betriebe aller Größenklassen eine Herausforderung. Knapp ein Viertel der großen Unternehmen denkt sogar über Rückzug und den Abbruch von Handelsbeziehungen nach – was die Diversifizierung der Lieferketten zusätzlich erschwert.

[5] Ik schreef een blog over een oppervlakkige Argos uitzending over Irak met onder meer: “Het westen reageert volledig verkeerd op dit soort landen. Door hen in de rubriek schurkenstaten te plaatsen, wordt de kans dat die landen ooit een beter banksysteem krijgen nog minder en krijgt het ondergronds bankieren extra kansen.”

[6] Nederland is met mvo bezig, lees mijn blogs: Een wetsvoorstel over maatschappelijk ondernemen waarvoor de indienende leden van de Tweede Kamer zich moeten schamen, 18 januari 2023 en Een wet met onmogelijke verplichtingen voor het mkb | Wet verantwoord en duurzaam internationaal ondernemen, 7 december 2022.