Afbraak van de rechtsstaat door het Nederlandse kabinet | rapport WODC over bekostiging politie, Openbaar Ministerie en de rechtspraak

De kabinetten Rutte en het parlement hebben de afgelopen tien jaar het functioneren van politie, Openbaar Ministerie en de rechtspraak in gevaar gebracht door de wijze van financieren. Dat blijkt uit het rapport van Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) verbonden aan het Ministerie van Veiligheid. Die bekostiging gaf onzekerheid, bevatte perverse prikkels (zoals betaling van de rechtspraak per zaak) en was niet gebaseerd op de financiële werkelijkheid van betrokken organisaties.

Op de website van de rechtspraak verscheen het volgende bericht over het rapport:

‘Wisselend financieel beleid risicovol voor politie, OM en Rechtspraak’
Den Haag, 04 mei 2021

De politie, het Openbaar Ministerie (OM) en de Rechtspraak hadden de afgelopen 10 jaar te maken met wisselend beleid, voor zowel de manieren waarop deze organisaties worden gefinancierd als het door het kabinet beschikbaar gestelde geld. Deze gang van zaken zit samenwerking in de weg en is risicovol voor continuïteit van de betrokken organisaties. Dit blijkt uit het recent gepubliceerde onderzoek Continuïteit in de bekostiging van politie, Openbaar Ministerie en Rechtspraak (wodc.nl) van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC).

De onderzoekers brachten in kaart op welke manieren de 3 organisaties worden gefinancierd en wat de voor- en nadelen van bepaalde financieringswijzen zijn. Daarnaast is gekeken hoezeer de begrotingen van politie, OM en Rechtspraak van 2010 tot 2020 fluctueerden, bijvoorbeeld door bezuinigen of extra investeringen. Daarbij bleken bezuinigingen veelal generiek van aard terwijl extra investeringen juist voor specifieke doelen werden ingezet.

Financiering van de Rechtspraak
De onderzoekers brachten de schommelingen in de Rechtspraakbegrotingen vanaf 2010 in kaart. In 2010 ging het om 919 miljoen euro, in 2016 steeg dit naar 1.017 miljoen om in 2019 weer te dalen naar 987 miljoen euro. Deze veranderingen zijn vooral toe te schrijven aan de manier waarop de Rechtspraak werd gefinancierd. Tot en met 2019 kreeg de Rechtspraak grotendeels per rechtszaak betaald. Een stijging van het aantal zaken betekende een hoger budget, een daling juist een verlaging. Daarnaast veranderde door onder andere bezuinigingen ook de vergoeding per type zaak door de jaren heen.

Omdat het aantal rechtszaken (en daarmee het budget) al een aantal jaren daalt en omdat vaste kosten voor bijvoorbeeld huisvesting minder snel kunnen dalen, knelde deze manier van financiering steeds meer. Sinds vorig jaar bestaat daarom een veel groter deel (ca. 40 procent) van het budget uit een vast bedrag. Ook bleek eerder dat niet alle zaakverzwarende factoren – zoals minder lichtere zaken, professionalisering van de advocatuur en een complexer toetsingskader – zich vertaalden in een hogere vergoeding per zaak. Hierdoor liep de werkdruk op en ontstonden grotere tekorten, schrijven de onderzoekers.

Stabiliteit
Politie, OM en de Rechtspraak vragen de politiek al langer te zorgen voor een stabiele, robuuste financiering van de rechtsstaat. Naast stabiliteit is volgens hen fors meer geld (trouw.nl) nodig. Deze oproep wordt gesteund door de Regioburgemeesters.

Achtergrond
Het onderzoek is uitgevoerd naar aanleiding van een aangenomen motie van senator Paul Rosenmöller (GroenLinks). Met deze motie (eerstekamer.nl) roept de Eerste Kamer de regering op te onderzoeken hoe de politie, OM en de Rechtspraak op een stabiele manier kunnen worden gefinancierd. De rechtsstaat is volgens de Eerste Kamer gebaat bij zo’n solide financiering. De motie was een reactie op het wispelturige beleid waar de 3 organisaties de afgelopen jaren mee werden geconfronteerd, en de bezuinigingen die daar vaak mee gepaard gingen.

Het zal me benieuwen of het volgende kabinet Rutte, dat er gezien de verkiezingsuitslag wel zal komen, iets gaat doen met de uitkomsten van dit rapport.

Over Ellen Timmer, advocaat ondernemingsrecht @Pellicaan

Verbonden aan Pellicaan Advocaten, http://www.pellicaan.nl/, kantoor Rotterdam, telefoon 088-6272287, fax 088-6272280, e-mail ellen.timmer@pellicaan.nl ||| Weblogs: algemeen: https://ellentimmer.com/ || modernisering ondernemingsrecht: http://flexbv.wordpress.com/ ||| Motto: goede bedoelingen rechtvaardigen geen slechte regels
Dit bericht werd geplaatst in Grondrechten, rechtsstaat e.d., Procesrecht, rechtspraak en getagged met . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s