Een beschaafde overheid zorgt voor volwaardige gefinancierde rechtshulp | red de gefinancierde rechtsbijstand!

Nederland kent een systeem waarbij voor mensen met lagere inkomens de kosten van de hulp van een advocaat wordt beperkt tot een eigen bijdrage. Dit wordt wel ‘gefinancierde rechtshulp‘ genoemd. Als advocaten gefinancierde rechtshulp verlenen, ontvangen die advocaten van de overheid een beperkte vergoeding.

Het kabinet heeft in de afgelopen tien jaar een reeks van bezuinigingen op het stelsel van gefinancierde rechtsbijstand doorgevoerd. Onder meer zijn de eigen bijdragen die burgers moeten betalen fors verhoogd en zijn de vergoedingen voor de advocatuur verlaagd.

Binnenkort worden nieuwe voorstellen in het parlement behandeld, waarmee de gefinancierde rechtshulp verder in gevaar komt. De Minister van Rechtsbescherming noemt het ‘modernisering‘. In werkelijkheid is het afbraak.

Mijn ervaring is dat het in een aantal situaties essentieel is dat een professionele advocaat rechtsbijstand verleent. Bijvoorbeeld om tegenwicht te geven aan een onfatsoenlijk handelende wederpartij of diens gemachtigde. De overheid – in diverse hoedanigheden – is vaak de tegenstander van de burger, wat betekent dat als de gefinancierde rechtshulp wordt beperkt de burger zwakker staat tegenover diezelfde overheid.

Ik onderschrijf wat de Nederlandse Orde van Advocaten over de plannen zegt in dit bericht:

AR-lid Bernard de Leest: “De minister voor rechtsbescherming ziet rechtsbescherming niet meer als primaire taak van de overheid. Door rechtsbescherming te privatiseren moet de burger het blijkbaar zelf maar uitzoeken. Het feit dat meer dan 60% van alle gefinancierde rechtszaken tegen de overheid zelf wordt gevoerd, maakt deze stap onbegrijpelijk, helemaal nu de minister deze plannen ziet als een versterking van de rechtsstaat.”

Volgens de minister piept en kraakt het bestaande stelsel en moet het drastisch op de schop. Meerdere onderzoeken tonen echter aan dat het huidige stelsel op hoofdlijnen prima voldoet. Een stelselwijziging is niet nodig. Voorstellen voor laagdrempelige oplossingen van problemen lopen al, denk aan het Nationaal Programma Rotterdam Zuid. Ook de kosten van de gefinancierde rechtsbijstand vertonen de laatste jaren juist een dalende lijn: in 2017 7% minder dan 2016, en nog eens 3% minder in de eerste helft van 2018.

De kabinetscommissie Van der Meer concludeerde dat er vooral sprake is van achterstallig onderhoud. Er is jarenlang onvoldoende rekening gehouden met de toegenomen complexiteit binnen de samenleving en de steeds weer veranderende regelgeving waarmee burgers te maken hebben. Ook de vergoeding voor sociaal advocaten is tot een onaanvaardbaar minimum gedaald. Het wegwerken van dit achterstallige onderhoud vergt een investering van 127 miljoen euro.

Voorstellen van de advocatuur om het huidige stelsel te versterken, zoals de betrokkenheid van advocaten bij het Juridisch Loket ter versterking van de eerste lijn, zijn niet in de brief van de minister terug te vinden. Onafhankelijke rechtshulp wordt dus ook in een vroeg stadium van een juridisch probleem uitgerangeerd.

Dus:

Meer informatie over gefinancierde rechtshulp:

  • Inleiding op de site van de Nederlandse Orde van Advocaten.
  • Reactie NOvA op het bericht van de Minister (zie hierna) van 9 november 2018.

De plannen van het kabinet:


Aanvulling 15 januari 2019
Vandaag verscheen het bericht “Sta op voor de rechtsstaat!“:

Sta op voor de rechtsstaat!

Gezamenlijke verklaring van de Nederlandse orde van advocaten, de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak, Sociaal Werk Nederland, de Federatie Opvang en de RIBW Alliantie.

Nederland is een rechtsstaat. Een staat waarin mensen kunnen rekenen op de bescherming van hun rechten en vrijheden. Tegenover de overheid, maar ook tegenover andere partijen. De toegang tot het recht is dan ook een grondrecht dat door de overheid moet worden gewaarborgd. Daarvoor is onder andere hard nodig dat mensen met een probleem de juiste hulp krijgen. Dat er betaalbare griffierechten, het toegangskaartje voor de rechtbank, zijn. Maar ook dat rechtzoekenden met een lager inkomen een advocaat kunnen betalen.
Een rechtsstaat voorkomt onder andere klassenjustitie, dus dat de één door zijn of haar afkomst niet meer rechten heeft dan de ander. Het biedt rechtszekerheid, dus dat je weet wat je rechten zijn en dat deze uitgevoerd worden. Het beschermt ons tegen de macht van de overheid door middel van grondrechten, wetten en andere regels. Het betekent dat er toegang is tot onafhankelijke rechters die de naleving van deze wetten en regels toetsen, maar ook dat er toegang is tot betaalbare en goede rechtsbijstand in het geval van een juridisch probleem.
Om ervoor te zorgen dat rechten en plichten gehandhaafd kunnen blijven worden hebben we onze rechters, advocaten en andere (rechts)hulpverleners hard nodig. Daarvoor is nodig dat voldoende wordt geïnvesteerd. Dat we in Nederland in een rechtsstaat leven is namelijk ook ‘gewoon’ iets om trots op te zijn en belangrijker nog: om ervoor te waken dat hij blijft. Sta met ons op voor de rechtsstaat!

De ondertekenaars zijn:

  • Nederlandse orde van advocaten, de organisatie van advocaten in Nederland.
  • Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak, de vakvereniging van officieren van justitie en rechters.
  • Sociaal Werk Nederland, de brancheorganisatie voor sociaal werk in Nederland.
  • Federatie Opvang, brancheorganisatie voor de instellingen voor de maatschappelijke opvang, vrouwenopvang, beschermd en begeleid wonen.
  • RIBW Alliantie, het landelijke samenwerkingsverband van de 21 RIBW’s in ons land. Dit zijn organisaties in de maatschappelijke ggz die professionele begeleiding en ondersteuning bieden aan mensen die kampen met stevige psychische of psychosociale problemen.

Aanvulling 4 februari 2019
Tatiana Scheltema schreef voor De Groene het artikel “Wordt een advocaat slechts een privilege voor de rijken?” (1 februari 2019) waarin zij het ontstaan van de gefinancierde rechtshulp in de zeventiger jaren van de vorige eeuw bespreekt.

Over Ellen Timmer, advocaat ondernemingsrecht @Pellicaan

Verbonden aan Pellicaan Advocaten, http://www.pellicaan.nl/, kantoor Rotterdam, telefoon 088-6272287, fax 088-6272280, e-mail ellen.timmer@pellicaan.nl ||| Weblogs: algemeen: https://ellentimmer.com/ || modernisering ondernemingsrecht: http://flexbv.wordpress.com/ ||| Motto: goede bedoelingen rechtvaardigen geen slechte regels
Dit bericht werd geplaatst in Grondrechten, rechtsstaat e.d., Procesrecht, rechtspraak en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s