Privacy First heeft deelgenomen aan de consultatie voor permanente klantenmonitoring door witwasbestrijdingsplichtige bedrijven (onder andere banken), gehouden door de nieuwe Europese antiwitwastoezichthouder AMLA [*].

Het consultatiecommentaar wordt aangekondigd in het artikel Privacy First pleit voor verbod op geautomatiseerde risicoprofilering door banken. Uit de aankondiging:

Privacy First heeft deelgenomen aan de consultatie die is georganiseerd door de Europese Authority for Anti-Money Laundering and Countering the Financing of Terrorism (AMLA) over ontwerprichtlijnen betreffende de doorlopende monitoring van klanten door ondernemingen met wettelijke antiwitwasverplichtingen (‘OE’s’). De ontwerprichtlijnen geven informatie over hoe OE’s naar de mening van AMLA de doorlopende monitoring van klanten moeten organiseren. Privacy First heeft hier veel fundamentele bezwaren tegen.

Privacy First heeft fundamentele bezwaren tegen de voorgestelde ontwerprichtlijnen:

1. naleving van deze ontwerprichtlijnen leidt in feite tot preventieve en voortdurende monitoring (surveillance) van het gedrag van burgers, met verstrekkende gevolgen voor hun dagelijks leven;
2. regelgeving over de bestrijding van witwassen (AML) en de financiering van terrorisme (CFT) staat altijd vol met het begrip ‘risicogebaseerde aanpak’, maar tot op heden is er geen duidelijkheid over wat dit precies inhoudt; AMLA biedt in de ontwerprichtlijnen onvoldoende houvast;
3. AMLA besteedt in de ontwerprichtlijnen geen enkele aandacht aan de positie van mensen (de ‘betrokkenen’) en aan de klanten van OE’s;
4. de ontwerprichtlijnen gaan niet in op het voorkomen van de schadelijke effecten van het AML/CFT-systeem;
5. de ontwerprichtlijnen bevatten onjuiste opvattingen over digitale risicoprofileringstechnieken en verzuimen ten onrechte het gebruik van geautomatiseerde middelen voor het opsporen van criminaliteit (geautomatiseerde risicoprofilering) te verbieden.

Algemene context

Op basis van de Europese regelgeving ter bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering (‘AML/CFT’) moeten bedrijven publieke taken vervullen op het gebied van misdaadbestrijding. Het AML/CFT-systeem van de EU is gebaseerd op banken en is uitgebreid naar een grote groep andere bedrijven, waarvan een aanzienlijk deel uit MKB-ondernemingen bestaat. De effectiviteit van het op basis van Europese wetgeving betrekken van deze grote groep bedrijven bij de strijd tegen criminaliteit, terwijl de nodige expertise op het gebied van misdaadbestrijding bij hen ontbreekt, is nooit aangetoond.

Onze bezwaren worden hieronder nader toegelicht:

Er ontstaat een financiële surveillancestaat

Ten eerste leidt de naleving van deze ontwerprichtlijnen door AMLA in feite tot een preventieve en voortdurende controle van het gedrag van burgers, met verstrekkende gevolgen voor hun dagelijks leven. De inspanningen om witwassen en criminaliteit in het algemeen op te sporen gaan inmiddels zo ver dat elke gezagsgetrouwe burger bij elke stap in zijn of haar leven door de overheid – via particuliere instanties (met name banken) – in de gaten wordt gehouden.

Daarna worden de  bezwaren verder toegelicht.

In het consultatiecommentaar (pdf) is nog meer kritiek te vinden.

Noot:

[*] Authority for Countering Money Laundering and Financing of Terrorism, website: amla.europa.eu.