De stichting Donateursbelangen constateert in het artikel De donateur is vogelvrij: waarom het consumentenrecht stopt bij het goede doel dat de regels over consumentenbescherming niet voor donateurs gelden. Dat betekent dat de Autoriteit Consument & Markt (ACM) niet kan optreden tegen donatiewervende organisaties, ook al maken zij dezelfde fouten als marketingbedrijven.
Aanleiding voor het artikel is de beantwoording [1] door de verantwoordelijke staatssecretaris van vragen uit de Tweede Kamer over nieuwe digitale fondsenwervingspraktijken, onder meer met digitale hulpmiddelen en met door advertentiebedrijven verzamelde persoonsgegevens [2]. Strekking van het antwoord is dat alleen de Autoriteit Persoonsgegevens tegen misdragingen kan optreden en dat er geen rol zou zijn voor de ACM. Volgens de staatssecretaris zouden goede doelen mogelijk beroep kunnen doen op ‘gerechtvaardigd belang’ als verwerkingsgrondslag [3], ook al kunnen goede doelen de belangenafweging helemaal niet maken.

Niet gehonoreerd handhavingsverzoek
Op de site van Donateursbelangen verscheen een tweede artikel [4], waarin nader op de rol van de ACM wordt ingegaan. De stichting had een handhavingsverzoek ingediend tegen ongewenste marketingpraktijken, dat niet door de ACM werd gehonoreerd. Te zijner tijd zal Donateursbelangen dat besluit openbaar maken:

Transparantie en verantwoording zijn voor ons essentieel. Het volledige handhavingsverzoek en het besluit van de ACM zullen ter zijner tijd openbaar worden gemaakt door de ACM. Zodra dit besluit formeel is gepubliceerd op de website van de ACM, zullen wij de directe bron naar de uitslag in dit blogitem opnemen en toevoegen.

Noten:

[1] Antwoord op vragen van het lid Prickaertz en Emiel van Dijk over ‘Slimme fondsenwerving of privacyschending? De onzichtbare technologie achter donaties.’

[2] Zie het artikel van Donateursbelangen over de werkwijze van sommige goede doelen, “Ondertussen hanteren goede doelen én de commerciële bureaus die zij inschakelen steeds geavanceerdere marketingmethoden. Op basis van slechts een postcode en huisnummer kunnen persoonsgegevens worden verrijkt met WOZ-waarden, leefstijlen en buurtkenmerken. Ook de inzet van voorspellende AI-software, bijvoorbeeld om te berekenen wie er waarschijnlijk een erfenis nalaat, wordt in de praktijk gebruikt. Volgens de staatssecretaris mag dit in beginsel onder de AVG-grondslag gerechtvaardigd belang. De verwerkingsverantwoordelijke (het goede doel) beoordeelt in eerste instantie zelf of dit rechtmatig is“.

[3] ‘Gerechtvaardigd  belang‘ is het bekende alibi van marketeers en vormt een belangrijk lek in de gegevensbescherming. De staatssecretaris schrijft “Het verwerken van persoonsgegevens is alleen toegestaan als daarvoor een grondslag bestaat. Artikel 6 van de AVG noemt in dit verband toestemming van de betrokkene, maar ook gerechtvaardigd belang van de verwerkingsverantwoordelijke of van een derde. Hiervan kan sprake zijn als de verwerking van gegevens noodzakelijk is voor de behartiging van het gerechtvaardigde belang en als de rechten en vrijheden van de betrokkenen niet zwaarder wegen. Of hier sprake is van een gerechtvaardigd belang en of is voldaan aan de overige vereisten die de AVG stelt, is niet aan mij om vast te stellen. Dit moet worden beoordeeld aan de hand van de omstandigheden van het specifieke geval, in de eerste plaats door de goededoelenorganisatie zelf als verwerkingsverantwoordelijke“.

[4] Waarom donateurs bij klachten van de ACM en de overheid niets hoeven te verwachten.