Dat staat als onderkop in het artikel van de Sociaal-Economische Raad (SER) over vereenvoudiging van het Nederlandse belasting- en toeslagenstelsel.
In het artikel wordt gemeld dat dit is gezegd tijdens participatiebijeenkomsten die de Sociaal-Economische Raad en de Belangenbehartiger Belastingplichtigen en Toeslaggerechtigden organiseerden in het kader van het SER-adviestraject over de vereenvoudiging van het belasting- en toeslagenstelsel. De Adviescommissie Vereenvoudiging Belasting- en Toeslagenstelsel (VBT) van de SER bereidt een verkenning voor over een vereenvoudiging van het belasting- en toeslagenstelsel. Deze wordt in 2026 verwacht.

Handreiking door ambtelijke commissie

Inmiddels heeft een ambtelijke commissie een handreiking geschreven over vereenvoudiging van het Nederlandse fiscale systeem, dat door de minister van Financiën aan de Tweede Kamer is aangeboden (bericht Financiën). Die handreiking is via deze pagina te vinden. In de introductie staat onder meer:

De Inspectie belastingen, toeslagen en douane ondervindt in haar werk dagelijks wat de impact is van de complexiteit van het huidige stelsel. Hervormingen zijn nodig omdat het belasting- en toeslagenstelsel dat we nu hebben niet houdbaar is voor burgers, bedrijven en uitvoering. Over de noodzaak van fundamentele hervormingen wordt al jaren gesproken, maar concrete besluitvorming blijft uit. (…)
Dagelijks zien wij terug in ons werk dat mensen de stelsels ingewikkeld vinden en daarin vastlopen. Daarom is de complexiteit van wet- en regelgeving een belangrijk onderwerp in ons toezicht. Daarbij zien we de verwevenheid van fiscaliteit, toeslagen, sociale zekerheid en gemeentelijke regelingen, die vaak (onbedoeld en intransparant) op elkaar inwerken.

Versterking sociaal-juridische dienstverlening

Onder meer wordt voorgesteld de sociaal-juridische dienstverlening te versterken:

Keuze 1. Kies voor versterking van sociaal-juridische dienstverlening
We hebben het stelsel te ingewikkeld gemaakt voor mensen die het stelsel het meest nodig hebben, maar (op dat moment) de minste ‘bureaucratische’ vaardigheden hebben. Vereenvoudiging maakt de inkomensondersteuning meer begrijpelijk en doenlijk. Het zorgt voor meer grip en minder stress. Dit laat onverlet dat er altijd mensen zullen zijn voor wie het stelsel ingewikkeld blijft of onbedoeld hard uitpakt. Ongeveer 3 miljoen Nederlanders hebben moeite met lezen, rekenen, schrijven en/of het gebruiken van een computer of smartphone. Ook bestaan er aanzienlijke verschillen tussen mensen in doenvermogen. Deze basisvaardigheden zijn nodig om je in het dagelijkse leven zelfstandig te kunnen redden. Daarom zal de overheid altijd moeten voorzien in laagdrempelige en vertrouwenwekkende ondersteuning. En is toegankelijke sociaal juridische dienstverlening, ook op fiscaal vlak, essentieel om te voorkomen dat mensen in de problemen komen. Dat gaat niet alleen vanuit de lokketten van de overheid zelf, maar ook via het netwerk van sociaal raadslieden, het juridisch loket, rechtswinkels en vak- en ouderenbonden. Versterk dit netwerk.

Rampzalig toeslagensysteem

Over het rampzalige toeslagensysteem [*] staat in het document onder meer:

Huishoudens zijn steeds afhankelijker geworden van toeslagen om rond te komen. Het aandeel toeslagen in het totale inkomen uit landelijke regelingen is minimaal 25%, en kan zelfs oplopen tot 60%. (…) Zolang toeslagen maandelijks worden uitgekeerd terwijl pas veel later het recht wordt vastgesteld, zijn er grote risico’s voor mensen. Mensen moeten zelf begrijpen hoe bijvoorbeeld een inkomensverandering impact heeft op de hoogte van hun toeslagen en een inschatting van hun jaarinkomen maken. Dat is, zeker wanneer sprake is van wisselende inkomens, erg ingewikkeld en ondoenlijk voor veel zzp-ers. Hierdoor ontstaan terugvorderingen en nabetalingen. In 2023 waren er 636.000 hoge terugvorderingen. Ongeveer 200.000 huishoudens krijgen daardoor problematische schulden. Het is de belangrijkste reden om zo veel mogelijk afscheid te nemen van het voorschotsysteem van toeslagen.

Er worden enige oplossingsrichtingen aangedragen. Zo kan de zorgtoeslag worden afgeschaft, kindgebonden budget en de kinderbijslag worden samengevoegd en de huurtoeslag worden verbeterd.

Andere voorstellen gaan over:

• Minder regelingen stapelen om te komen tot een toereikend inkomen
• Selectieve verhoging AOW
• Directe financiering kinderopvang
• Meer transparantie in de marginale druk en progressieve schijven
• Snoeien in het belastingstelsel

[*] Er is al veel over geschreven, onder meer door het Instituut voor Publieke Economie (IPE), aankondiging, rapport (pdf).