Mike Kuketz schreef een mooi artikel over digitale chantage [1], het verschijnsel dat er voor steeds meer diensten smartphone app nodig is, waarmee je als mens wordt overgeleverd aan datagraaiende internetgiganten. Hij geeft de voorbeelden die we ook uit Nederland kennen, internetbankieren kan alleen met een smartphone app, contactloos betalen kan alleen met een app van Google of Apple, korting bij het reizen per trein is alleen mogelijk met een app, enzovoorts.

Gevolg is dat gebruikers hun keuzevrijheid verliezen. Het is niet mogelijk om gebruik te maken van open source apps of browsergebaseerde oplossingen, want dat wordt door de banken, openbaar vervoersbedrijven e.d. niet mogelijk gemaakt. Daar is Kuketz niet blij mee (machinevertaling) [2]:

Deze gedwongen afhankelijkheid is onaanvaardbaar, omdat het de digitale zelfbeschikking enorm beperkt en gebruikers effectief dwingt om hun gegevens vrij te geven, alleen maar om gebruik te kunnen maken van alledaagse diensten

Kuketz roept de politiek op om alternatieven mogelijk te maken.

Noten:

[1] Digitale Erpressung: Der unaufhaltsame Vormarsch des App-Zwangs (Digitale chantage: de onstuitbare opmars van app-dwang)
[2] Vertaling van: “Diese erzwungene Abhängigkeit ist inakzeptabel, da sie die digitale Selbstbestimmung massiv einschränkt und die Nutzer faktisch zur Preisgabe ihrer Daten zwingt – nur um alltägliche Dienste nutzen zu können.”

Aanvulling 6 november 2024
Lees over de bestrijding van digitale chantage ook het bericht van Public Spaces, In onze brief aan de Commissie Digitale Zaken zetten we digitale autonomie op de agenda. Er wordt verwezen naar een brief, waarin wordt aangedrongen op alternatieven voor bigtech, met onder meer:

Er is een gebrek aan wezenlijke autonomie in strategische (digitale) sectoren; mensen, organisaties, bedrijven én overheden ervaren allemaal de negatieve gevolgen van een te grote afhankelijkheid van grote, niet-Europese tech-bedrijven. Daarnaast lopen de Europese en Nederlandse techsector achter; van de twintig meest waardevolle technologiebedrijven wereldwijd, zijn er slechts twee Europees. En de achterstand groeit, want de totale investeringen in onderzoek en innovatie blijven ook achter. Ten slotte brengt onze afhankelijkheid ook risico’s met zich mee voor fundamentele rechten en de democratische rechtsstaat. Privacybedreigingen, maar ook desinformatie en polarisatie zijn het gevolg van keuzes die bedrijven en overheden buiten Europa maken en waarop wij te weinig invloed hebben.

Aanvulling 13 november 2024
Op SVJ media verscheen een artikel over de geschiedenis van het betalen: Van papieren cheques tot Apple Pay: Hoe we betalen door de jaren heen. Het is een geschiedenis die beschrijft hoe afhankelijk we zijn geworden van Big Tech.
Aan het slot wordt verwezen naar een podcast met Simon Lelieveldt en Pim Claassen.

Aanvulling 8 januari 2025
ABN Amro vereist volgend jaar minimaal Android 11 voor gebruik bank-app, dus sommigen moeten een nieuwe smartphone kopen…