The anti-money laundering system in the context of globalisation: a Panopticon built on quicksand?

De antiwitwaswetgeving is ooit bedacht voor banken en vervolgens op een grote variëteit van ondernemingen van toepassing verklaard, waarbij niemand zich heeft afgevraagd of de ondernemingen er wel praktisch iets mee kunnen. Dat dit niet werkt, is te voorspellen (maar politiek natuurlijk niet bespreekbaar).

Uit een proefschrift van mevrouw Liliya Gelemerova dat deze maand is verschenen, “The anti-money laundering system in the context of globalisation: a Panopticon built on quicksand?“, blijkt dat de customer due diligence van de antiwitwaswetgeving niet goed functioneert. Zie hierover het persbericht van de universiteit van Tilburg:

Antiwitwaswetgeving niet consistent toegepast

Waar antiwitwaswetgeving vrijwel overal ter wereld geaccepteerd is, blijkt de praktijk weerbarstiger: due diligence onderzoeken en meldingsplicht worden niet consistent toegepast, zowel binnen bedrijven, branches als landen. Dit is de belangrijkste conclusie van het onderzoek van Liliya Gelemerova, die vandaag promoveert aan Tilburg University. De inconsequente aanpak is grotendeels te wijten aan onduidelijke begripsbepalingen, onduidelijke regels en verschillen in juridische context en bedrijfsculturen.

De globalisering heeft ertoe geleid dat financiële diensten, zoals het internationaal overboeken van geld, ook voor misdadigers overal ter wereld toegankelijk zijn geworden. Tegelijkertijd hebben antiwitwasmaatregelen een internationalere reikwijdte gekregen. Maar hoe effectief zijn die maatregelen? Promovenda Liliya Gelemerova onderzocht de oorsprong en grondslagen van het internationale antiwitwasbeleid en de argumenten van beleidsmakers om nieuwe en strengere regels op te stellen.

Gelemerova constateert dat de antiwitwaswetgeving talloze problemen met zich meebrengt die van invloed zijn op het bedrijfsleven en op de gewone burger, vooral als het gaat om het doorlichten van klanten en het melden van verdachte activiteiten. “Als we het systeem beter willen laten functioneren, mogen we deze problemen niet negeren,” aldus Gelemerova.

De internationale maatregelen om witwassen tegen te gaan omvatten een meldingsplicht van banken en talloze andere, vooral financiële instellingen en professionals bij verdachte financiële transacties. Dit uitgebreide handhavingssysteem blijkt echter niet te werken, aldus Gelemerova. Door gebrek aan prestatiemetingen valt lastig te bepalen hoe de maatregelen in de praktijk uitpakken: zelfs onbedoelde effecten komen slechts anekdotisch aan het licht. De gehanteerde definities zijn niet helder, wat leidt tot onderzekerheid en een ontoereikende toepassing van strafrecht en -regelgeving.

Instellingen met een meldingsplicht hebben elk hun eigen instrumenten en worstelen met de vraag of hun procedures wel aan de eisen voldoen. In de praktijk komt het er vaak op neer dat due diligence onderzoeken (naar de herkomst van het geld) nauwelijks meer om het lijf hebben dan een afvinkexercitie. Als gevolg daarvan kunnen financiële inlichtingendiensten niet blind vertrouwen op de kwaliteit van de informatie die zij ontvangen. Of een financiële instelling met een bepaalde klant of partner in zee wil gaan, wordt dus grotendeels bepaald door de risicobereidheid van die instelling, en die verschilt van organisatie tot organisatie.

Waar de strafrechtelijke benadering vrijwel universeel geaccepteerd is, blijkt de praktijk weerbarstiger: due diligence onderzoeken en meldingsplicht worden niet consistent toegepast, zowel binnen bedrijven, branches als landen. Gelemerova: “Het is een Panopticon dat gebouwd is op drijfzand.”

Liliya Gelemerova (1975 Blagoevrad, Bulgarije) studeerde aan de University of National and World Economy in Sofia. Ze voltooide daarnaast een postdoctorale opleiding bij het Centre for British Studies van de Humboldt-universiteit in Berlijn. Ze werkte ze voor de Bulgaarse financiële inlichtingeneenheid FIU, waar ze verantwoordelijk was voor de internationale samenwerking op het gebied van grensoverschrijdende criminaliteit en het witwassen van geld. Daarnaast heeft ze ervaring opgedaan bij Transparency International in Berlijn en bij de Confederation of British Industry in Londen. In Londen was ze werkzaam als onderzoeker en due diligence specialist voor twee inlichtingenorganisaties in het bedrijfsleven, waarna ze in dienst trad bij Nardello & Co. Bij Nardello & Co. heeft Gelemerova de leiding over de Eastern Europe and Former Soviet Union Practice, waar zij zich bezighoudt met due diligence, ondersteuning bij gerechtelijke procedures en andere onderzoeksopdrachten.

Noot voor de pers
Liliya Gelemerova promoveert op dinsdag 28 juni om 14.15 uur aan Tilburg University. Titel proefschrift: The anti-money laundering system in the context of globalisation: a Panopticon built on quicksand? Promotoren: prof. mr. dr. P.C. van Duyne en prof. mr. M.S. Groenhuijsen. Persexemplaren zijn verkrijgbaar via persvoorlichters@uvt.nl. Liliya Gelemerova is bereikbaar via lgelemerova@nardelloandco.com of lilygel1@yahoo.com of +44(0)7981759237, +44 (0)7852451315.

Ik heb het proefschrift nog niet kunnen lezen, maar ben er wel heel benieuwd naar.

Over Ellen Timmer, advocaat ondernemingsrecht @Pellicaan

Verbonden aan Pellicaan Advocaten, http://www.pellicaan.nl/, kantoor Rotterdam, telefoon 088-6272287, fax 088-6272280, e-mail ellen.timmer@pellicaan.nl ||| Weblogs: algemeen: https://ellentimmer.com/ || modernisering ondernemingsrecht: http://flexbv.wordpress.com/
Dit bericht werd geplaatst in Fraude, witwasbestrijding, Wwft. Bookmark de permalink .

Een reactie op The anti-money laundering system in the context of globalisation: a Panopticon built on quicksand?

  1. haroldpernot zegt:

    Ook ik ben zeer benieuwd naar het proefschrift van Liliya Gelemerova. Dat CDD niet goed functioneert —wellicht vanuit een bankperspectief wel afdoende voor dit moment— wekt bij mij geen verbazing.

    Zoals aangehaald “onduidelijke begripsbepalingen, onduidelijke regels en verschillen in juridische context en bedrijfsculturen” heeft m.i. ook zijn doorwerking in processen (op de werkvloer), gehanteerde werkwijzen door CDD analisten en de inrichting (configuratie) van faciliterende IT-monitoring systemen. De efficiency en effectiviteit van dit laatste aspect (IT systemen) is dan weer mede sterk afhankelijk van de kwalitatieve en kwantitatieve beschikbaarheid van financiele klant transactie data en onderliggende opgebouwde CDD documentatie (informatie) voor geautomatiseerde monitoring doeleinden. Oa. afstemming op nationaal en internationaal niveau is natuurlijk geen sinecure maar op termijn wel noodzaak om in de toekomst tot een beter werkend systeem van AML|CDD te kunnen komen.

    Al met al – laat ik nou maar eerst eens dat proefschrift ter hand nemen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s