In een brief van 17 februari jl. lieten de vaste commissies voor Digitalisering en Economische Zaken/Klimaat en Groene Groei aan de voorzitter van de Eerste Kamer weten dat de Europese digitale vereenvoudigingsvoorstellen [1] grote gevolgen voor burgers kunnen hebben en daarom een speciale wijze van behandeling nodig is:

De commissies zijn van oordeel dat deze verordeningsvoorstellen, gepresenteerd als technische aanpassingen met het oog op het verminderen van regeldruk, vereenvoudiging van de uitvoering en versterking van het concurrentievermogen van de EU, het risico in zich dragen dat afbreuk wordt gedaan aan de bescherming van fundamentele rechten, waaronder privacyrechten en non-discriminatie, en andere te behartigen publieke belangen. Ook het wijzigen van bevoegdheden van de Europese Commissie t.a.v. uitvoeringshandelingen en organisatorische maatregelen, zoals het aanwijzen van een Europees meldpunt m.b.t cyberincidenten en de rol van toezichthouders en de taakafbakening met het nieuwe AI Office verdient een zorgvuldige behandeling.

Gegeven het feit dat de voorstellen zijn gepubliceerd zonder begeleidende impact assessments en zonder advies van de European Data Protection Supervisor (EDPS) en de European Data Protection Board (EDPB) is de Eerste Kamer naar het oordeel van de commissies niet goed in staat om de voorstellen te beoordelen op doeltreffendheid, noodzakelijkheid, evenredigheid en verenigbaarheid met bestaande (inter)nationale wetgeving. Niet alleen op Europees niveau, maar ook op nationaal niveau ontbreekt het aan onderbouwde inzichten wat de gevolgen (juridisch, beleidsmatig, uitvoeringsen toezichtpraktijk) zijn van de voornemens.

Daarom achten zij de voorstellen van zodanig politiek belang dat de Kamer over de behandeling daarvan op bijzondere wijze dient te worden geïnformeerd. Derhalve stellen de commissies de Kamer voor een parlementair behandelvoorbehoud bij de voorstellen te plaatsen als bedoeld in artikel 4 van de Rijkswet houdende goedkeuring van het Verdrag van Lissabon.

De commissies achten overleg met de regering over het bijzondere politieke belang van de voorstellen bijzonder wenselijk. In dit overleg kunnen afspraken worden gemaakt over de wijze van informatieverstrekking door de regering, over het verloop van de onderhandelingen en van de wetgevingsprocedure alsmede over een eventueel vervolgoverleg. Ik verzoek u het voorstel van de commissies ter besluitvorming aan de Kamer voor te leggen. Indien de Kamer het voorstel aanvaardt, zullen de commissies conform artikel 112 van het Reglement van Orde met de verantwoordelijke bewindspersoon overleg voeren over het bijzonder politieke belang van het voorstel.

Voorts hebben de leden van de commissies een groot aantal vragen gesteld over de Europese voorstellen, die zijn na te lezen in de brief van 24 februari jl. aan de staatssecretaris [2].

Noten:

[1] Het Digitaal pakket van de Europese Commissie, te weten deze voorstellen:

• COM(2025)836 Verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van de Verordeningen (EU) 2024/1689 en (EU) 2018/1139 wat betreft vereenvoudiging van de uitvoering van geharmoniseerde regels betreffende artificiële intelligentie (Digitale omnibus inzake AI).
• COM(2025)837 Verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordeningen (EU) 2016/679, (EU) 2018/1724, (EU) 2018/1725 en (EU) 2023/2854 en Richtlijnen 2002/58/EC, (EU) 2022/2555 en (EU) 2022/2557 wat betreft de vereenvoudiging van het digitale wetgevingskader en tot intrekking van de Verordeningen (EU) 2018/1807, (EU) 2019/1150, (EU) 2022/868 en Richtlijn (EU) 2019/1024 (digitale omnibus).

[2] Zie de brief aan de staatssecretaris Digitale Economie en Soevereiniteit met vragen over de Omnibus Digitaal, Omnibus AI en Data Unie Strategie. Het dossier van de Eerste Kamer is hier te vinden.