Een nieuwe coalitie met onder meer Bert Hubert en Privacy First [*] heeft een oproep gedaan aan de Nederlandse overheid inzake het in Amerikaanse handen raken van het bedrijf dat voor de Nederlandse overheid de infrastructuur van het DigiD verzorgt, Solvinity.

De oproep kan worden gelezen op de site van stichting Firewall, waar ook de advocatenbrief aan de Nederlandse overheid is te vinden.

De oproep:

DigiD mag niet in Amerikaanse handen vallen

De Amerikaanse techgigant Kyndryl wil de Nederlandse IT-dienstverlener Solvinity overnemen. Dat roept fundamentele vragen op over onze digitale autonomie. Solvinity beheert immers de infrastructuur achter DigiD, het systeem waarmee burgers zich digitaal bij allerlei Nederlandse overheidsinstanties, waaronder de Belastingdienst en ook verzekeraars en zorg- en dienstverleners kunnen identificeren. DigiD is wettelijk aangemerkt als een dienst die van vitaal belang is voor onze samenleving.
Kyndryl heeft zich bij het Bureau Toetsing Investering (BTI) van het ministerie van Economische Zaken gemeld en BTI moet nu toetsen of die overname door de beugel kan. De vraag is of deze toetsing überhaupt plaatsvindt, maar daarover doet BTI geen mededelingen. Over de inhoud van een eventueel genomen toetsingsbesluit kunnen burgers niets te weten komen.
Daarom heeft een coalitie van experts en belangenbehartigers, waaronder Privacy First en de stichting Firewall, op maandag 12 januari een brandbrief naar BTI gestuurd. Daarin dringen wij met spoed aan op informatie over het toetsingsproces, zodat wij als belanghebbende burgers bij dat proces betrokken kunnen worden.

Waarom zijn wij zo bezorgd over deze overname?
Binnen de Amerikaanse wetgeving, waaronder Kyndryl valt, kunnen de Verenigde Staten toegang tot data en systemen eisen, wat in strijd is met de belangen van Nederland en de privacy van Nederlandse burgers. Dat kan grote gevolgen hebben voor de burgers in ons land.
Soevereiniteit: Deze vitale infrastructuur in buitenlandse handen leggen zal onze afhankelijkheid van Amerikaanse techbedrijven vergroten en onze digitale zelfbeschikking onder druk zetten.
Continuïteit en veiligheid: Als een deel van onze vitale digitale infrastructuur in Amerikaanse handen wordt gelegd, vergroot dit de kwetsbaarheid van Nederland voor uitval, manipulatie of zelfs chantage. De huidige geopolitieke ontwikkelingen en de ontwikkelingen in de Verenigde Staten zelf maken duidelijk hoe urgent dit is.

Onze oproep:
Wij eisen volledige transparantie over BTI’s toetsing van deze overname. Wij willen als belanghebbenden de mogelijkheid hebben om in dit toetsingsproces betrokken te zijn en gehoord te worden.
Het is essentieel dat de risico’s voor de nationale veiligheid en de individuele vrijheden van burgers volledig in kaart zijn gebracht en gewaarborgd zijn voordat een dergelijke overname kan plaatsvinden. De fundamenten van onze digitale samenleving dienen zorgvuldig beschermd te worden

Meer over onze oproep en de volledige brief lezen? Dat kan bij Follow the Money of bij de Volkskrant.

In de advocatenbrief staat onder meer:

Cliënten zijn ernstig verontrust over de aangekondigde overname van de Nederlandse onderneming Solvinity. De belangen die de stichting Privacy First en de stichting Firewall behartigen en evenzo de individuele belangen van de andere cliënten, zijn rechtstreeks betrokken bij toetsing van de vraag of de overname door Kyndryl (“de verwervingsactiviteit”) van de vitale aanbieder Solvinity kan leiden tot een risico voor de nationale veiligheid.

Cliënten menen dat dit risico zich voordoet. Als een deel van onze vitale digitale infrastructuur in Amerikaanse handen wordt gelegd, vergroot dit namelijk de kwetsbaarheid van Nederland voor uitval, manipulatie of zelfs chantage. De huidige geopolitieke ontwikkelingen en de ontwikkelingen in de Verenigde Staten zelf maken duidelijk hoe urgent dit is. Daar komt nog bij dat op grond van Amerikaanse wetgeving toegang tot DigiD-data en -systemen geëist zou kunnen worden.

Dit is niet slechts een vitaal belang dat alle Nederlandse burgers aangaat. Cliënten hebben daarbij een te onderscheiden eigen belang, zowel in de hoedanigheid van individuele opiniemaker als van belangenorganisatie, waar het gaat om het terugdringen van de invloed van de Amerikaanse overheid en van Big Tech. Het is inmiddels een feit van algemene bekendheid dat de Amerikaanse overheid (mede ten faveure van de belangen van Big Tech-ondernemingen) individuele burgers en organisaties die deelnemen aan het publieke debat soms met oneigenlijke middelen intimideert en sanctioneert. Ook (deze) potentiële verzwakking van onze democratische rechtsstaat is niet alleen een zaak van nationale veiligheid, maar ook een kwestie van de individuele vrijheden en veiligheid van cliënten. Dit geldt in het bijzonder wanneer het individuele burgers betreft.

Dit betekent dat cliënten recht en belang hebben om door BTI te worden geïnformeerd over de status en inhoud van de beoordeling van de overname van Solvinity. Zonder die informatie kunnen cliënten hun rechten als belanghebbenden bij uw toetsingsbesluit, of bij uw besluit om van toetsing af te zien, niet uitoefenen.

Dit verzoek is naar zijn aard urgent en om die reden verzoeken wij u zo spoedig mogelijk, maar uiterlijk binnen de redelijke termijn van één week na heden, cliënten schriftelijk te informeren:

(i) welke mededeling(en) door de minister op de voet van de Wet Vifo aan Solvinity en Kyndryl is c.q. zijn gedaan;

(ii) of al door de minister is bepaald dat een toetsingsbesluit vereist is, en zo ja, of dit toetsingsbesluit reeds is c.q. nog wordt genomen en

(iii) indien het besluit al is genomen, of nog zal worden genomen, van (de inhoud van) dat besluit zelf.

Noot:

[*] De oproep is getekend door Esther van Egerschot, Maxim Februari, Felienne Hermans, Bert Hubert, Joris Luyendijk, Caroline Nevejan, Reijer Passchier, Jelle Postma, Sander Schimmelpenninck, Eric Smit, Karin Spaink, Marleen Stikker, Kees Verhoeven, Wim Voermans, stichting Firewall en stichting Privacy First.