Op dit moment is een wetsvoorstel in behandeling  bij de Tweede Kamer [1] die de acceptatie van contante betaling tot € 3.000 verplicht moet maken (nieuw artikel 113, eerste lid, van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek). Het wetsvoorstel staat gepland voor vergaderingen van december en januari a.s.

Al blijft op beperkte schaal contante betaling mogelijk, het neemt niet weg dat de Nederlandse beleidsmakers verheugd constateren dat Nederland voorop loopt in de afname van het gebruik van contant geld [2].

Consultatie uitzonderingen

Vooruitlopend op de inwerkingtreding van de wet wordt er nu een consultatie [3] gehouden over de uitzonderingen. De consultatie loopt tot 2 januari 2026.
De tekst van de voorgestelde uitzondering luidt:

Artikel 1. Specifieke aard van de werkzaamheden
Artikel 113, eerste lid, van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek is niet van toepassing voor zover:
a. de onderliggende overeenkomst waar de verbintenis tot betaling van een geldsom onderdeel van uitmaakt is ontstaan zonder gelijktijdige persoonlijke aanwezigheid van de schuldeiser, daaronder begrepen een persoon die namens hem of voor zijn rekening optreedt, en de schuldenaar;
b. de verbintenis tot betaling van een geldsom onderdeel is van een overeenkomst op afstand als bedoeld in artikel 230g, eerste lid, onder e, van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek;
c. de verbintenis tot betaling strekt tot periodieke betaling van een geldsom;
d. onderdeel is van een overeenkomst buiten de verkoopruimte als bedoeld in artikel 230g, eerste lid, onder f, van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek;
e. de onderliggende overeenkomst tot vervoer van personen is ontstaan aan boord van een vervoermiddel als bedoeld in artikel 100, eerste lid, van Boek 8 van het Burgerlijk Wetboek; of
f. de verbintenis tot betaling van een geldsom wordt nagekomen tussen 22:00 uur en 06:00 uur.

Artikel 2. Veiligheid
1. In afwijking van artikel 113, eerste lid, van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek kan een schuldeiser omwille van wezenlijke veiligheidsbelangen betalingen in contanten tijdelijk weigeren of slechts tot een lager bedrag dan genoemd in artikel 1f, eerste lid, van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme accepteren.
2. Indien de schuldeiser een onderneming drijft als bedoeld in artikel 1, eerste lid, onder c van de Wet op de ondernemingsraden, met minder dan vier in de onderneming werkzame personen als bedoeld in artikel 1, tweede lid, van de Wet op de ondernemingsraden, kan deze de acceptatie als bedoeld in artikel 113, eerste lid, van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek weigeren omwille van een wezenlijk veiligheidsbelang.

Commentaar Stichting Donateursbelangen

De stichting Donateursbelangen deed mee aan de consultatie met als commentaar onder meer:

Wij, als Stichting Donateursbelangen, maken ons grote zorgen over hoe lastig het wordt om nog met gewoon contant geld (chartaal geld) te betalen of te geven aan goede doelen. (…)

1. Goede doelen mogen contant geld niet weigeren bij eenmalige deur-aan-deur collectes!
Iedereen moet mee kunnen doen: Een extra belangrijk punt voor ons is dat ook goede doelen bij de deurcollecte contant geld moeten accepteren. Er zijn 2,6+ miljoen Nederlands die NIET overweg kunnen met een smartphone en niet via een QR-code kunnen geven.

Geen uitzondering: We zien dat steeds meer collectes alleen nog maar met een QR-code werken. Dit sluit mensen uit! Iedereen, ook ouderen en mensen die hun financiën graag contant beheren, moet in staat zijn om met een paar munten bij de voordeur een goed doel te steunen. Het weigeren van contant geld bij een eenmalige, niet-commerciële collecte is onacceptabel.

2. Boete bij weigeren: Als een goed doel bij een eenmalige deur-aan-deur collecte contant geld weigert en gevers daardoor niet kunnen doneren, moet er een simpele manier komen om dit te melden. Goede doelen moeten een boete kunnen krijgen als ze contant geld weigeren bij hun eenmalige collectes aan de deur. Burgers/consumenten moeten hier gemakkelijk melding van kunnen maken.

 

Noten:

[1] Wet chartaal betalingsverkeer, pagina Tweede Kamer, waar staat vermeld:
“Contant geld vervult belangrijke maatschappelijke functies en publieke belangen. Daarom stelt dit wetsvoorstel regels voor een goede werking van het contante/chartale betalingsverkeer. Het voorstel draagt bij aan een goed toegankelijke en voor gebruikers betaalbare infrastructuur van contant geld. Banken worden verplicht om zorg te dragen voor een contante basisinfrastructuur en een goede en betaalbare contante dienstverlening. Naast een goede infrastructuur en dienstverlening is het belangrijk dat winkeliers en andere toonbankinstellingen contant geld breed accepteren.
Deze samenvatting is gebaseerd op het wetsvoorstel en de memorie van toelichting zoals ingediend bij de Tweede Kamer.”

[2] Zie bijvoorbeeld dit kamerstuk waarin dit wordt gemeld, onder meer op pagina 18: “Nederland loopt internationaal gezien voorop in de trend naar een meer cashvrije samenleving (ECB, 2022).”

[3] Consultatie Besluit uitzonderingen acceptatie contant geld: aankondiging. De introductie: “Het is belangrijk dat iedereen met contant geld kan blijven betalen. Daarom komt er een acceptatieplicht voor contante betalingen tot € 3.000. Dit betekent dat contant geld moet worden geaccepteerd als klanten hiermee willen betalen. Op deze plicht komen een aantal uitzonderingen voor bepaalde activiteiten of vanwege de veiligheid. In dit besluit staan de situaties waarin contante betalingen geweigerd mogen worden, zoals bij online bestellingen of bij onbemande tankstations.“.
De consultatiedocumenten: ontwerpbesluit en nota van toelichting, Beleidskompas.