Het Den Haag Centrum voor Strategische Studies (HCSS) publiceerde in november jl. de aankondiging van het rapport Geweld aan de horizon. Trends omtrent geweld en maatschappelijke stabiliteit. Het rapport is gemaakt in opdracht van de Nederlandse politie, als onderdeel van het meerjarige programma Strategische Monitor Politie.

Rol digitalisering
Uit het rapport blijkt dat de digitalisering van de samenleving een bijdrage levert aan het ontstaan van nieuwe gewelddadige groeperingen. Het heeft onder meer te maken met hoe de gratis diensten van advertentiebedrijven (de ‘sociale’ media) functioneren, want ruzie en geweld geven reuring en worden door de advertentiebedrijven gestimuleerd.

In paragraaf 3.5 komen de risico’s verbonden aan digitalisering uitgebreid aan de orde. De rapporteurs melden dat digitale vormen van exploitatie, afpersing en intimidatie, op basis van gerichte diefstal van persoonsgegevens en andere vertrouwelijke gegevens, zullen toenemen en normaliseren om meerdere redenen:

(1) Het aanvalsoppervlak voor kwaadwillenden is dramatisch vergroot, ofwel, het beschikbare materiaal waarmee we gechanteerd kunnen worden neemt toe;
(2) Het stelen van informatie kan worden geautomatiseerd met tooling, cybercrime as a service (via het dark web) plus de echtheidsfactor van fraudemethoden kan door AI worden verhoogd;
(3) Digitale assets worden steeds waardevoller, met name door de opkomst van digitale currencies en de mogelijkheden om mensen af te persen;
(4) Psychologisch wordt de impact van digitale criminaliteit zoals identiteitsfraude, intimidatie of chantage steeds sterker onderschreven;
(5) Wettelijke raamwerken zijn aan het veranderen en bevestigen op een juridische manier de fysieke impactdimensie. Samen zorgt dit ervoor dat datadiefstal zwaardere impact sorteert. Iedereen met een digitaal profiel is kwetsbaar voor digitale afpersing. Daarnaast is er het punt van democratisering van de technologie: men hoeft geen expert te zijn om te hacken om iemands gevoelige gegevens te ontvreemden.

Kwantumtechnologie kan voor grote veranderingen zorgen:

Ze hebben een grotere rekenkracht maar zijn een stuk specifieker in hun toepassingen. Een daarvan is decryptie, en de implicaties ervan zijn significant. Q-Day zal het moment zijn waarop kwantumcomputers in staat zijn veel van de huidige cryptografische standaarden te breken. Er liggen scenario’s in het verschiet waarin geen garantie meer kan worden gegeven voor de beveiliging van burgerlijke gegevens, overheidsgegevens of staatsgeheimen. Dit geeft ruimte voor afpersing, chantage van belangrijke personen of sabotage van de vitale infrastructuur. De staatkundige orde is onder druk te zetten wanneer er geen tijdige migratie heeft plaatsgevonden naar nieuwere, bestendige versleutelingsmanieren.

De auteurs signaleren in paragraaf 3.6 de risico’s verbonden aan het door private partijen ontwikkelen van digitale innovaties, zie pagina’s 28 en 29.
De rapporteurs concluderen dat de invloed van digitalisering vraagt om een brede visie. Die visie dient deel uit te maken van een strategie om geweld op een goede manier aan te pakken.

HCSS is de organisatie opgericht door Rob de Wijk, pagina HCSS, bekend van onder meer de dagelijkse BNR podcast Boekestijn en De Wijk, te vinden op diverse podcast kanalen, onder meer Apple en spotify.