Mag een bank het cliëntenonderzoek naar een accountant, belastingadviseur of notaris verleggen? | Wwft

In het verleden waarschuwde notarissen-organisatie KNB al dat het niet wenselijk is dat notarissen juridische opinies (legal opinions) afleggen over de vraag wie de ‘uiteindelijke belanghebbende’ van een rechtspersoon is.

Desondanks zijn er nog steeds banken die proberen het cliëntenonderzoek af te wentelen op andere ‘poortwachters’. Zo zag ik bij een relatie dat een bank inzake besloten vennootschappen die deel uitmaken van een internationale structuur de statutaire directeuren vraagt om een organogram waaruit blijkt wat de positie van de bv’s in de structuur is. De bank zegt dat in het organogram het navolgende moet zijn opgenomen:

  • alle entiteiten die een rekening bij deze bank hebben (rekeninghouders);
  • alle bovenliggende entiteiten (boven de rekeninghouders);
  • alle uiteindelijk aandeelhouders (natuurlijke personen).

Opvallend is dat niet om uiteindelijk belanghebbenden wordt gevraagd, maar om uiteindelijk aandeelhouders. Voorts wil de bank dat het organogram wordt getekend door een “geregistreerd notaris, accountant of belastingadviseur“.

Ik vraag me af of er wel notarissen, accountants of belastingadviseurs zijn die een verklaring kunnen afleggen over een internationale structuur. Dit vergt een diepgaand onderzoek en daarvoor is nodig dat gegevens afkomstig uit andere jurisdicties worden beoordeeld.

Mij lijkt dat Nederlandse notarissen hier geen medewerking aan kunnen verlenen. Of Nederlandse belastingadviseurs en accountants een dergelijke verklaring af kunnen leggen, zal afhangen van de vraag of het betreffende kantoor een groot deel van de internationale groep bedient.

Ik ben benieuwd wat de lezers van dit blog hier van denken.

 

Dit artikel verscheen eerder op het ondernemingsrechtweblog.

Over Ellen Timmer, advocaat ondernemingsrecht @Pellicaan

Verbonden aan Pellicaan Advocaten, http://www.pellicaan.nl/, kantoor Rotterdam, telefoon 088-6272287, fax 088-6272280, e-mail ellen.timmer@pellicaan.nl ||| Weblogs: algemeen: https://ellentimmer.com/ || modernisering ondernemingsrecht: http://flexbv.wordpress.com/ ||| Motto: goede bedoelingen rechtvaardigen geen slechte regels
Dit bericht werd geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.

4 reacties op Mag een bank het cliëntenonderzoek naar een accountant, belastingadviseur of notaris verleggen? | Wwft

  1. Anoniem zegt:

    De gemiddelde notaris is een MKB’er die op lokaal/nationaal niveau opereert. Menig financiële instelling is een multinational die klanten over de hele wereld bedient.

    De gemiddelde notaris is minder goed toegerust om een oordeel te vormen over de (uiteindelijke) eigendom en zeggenschap van internationale vennootschapsstructuren dan een grote internationaal opererende financiële instelling. Toegang tot data, capaciteit en middelen, het verschil tussen een MKB’er en een multinational, een muis en een olifant.

    De-risken is al erg genoeg, op het moment dat het cliëntonderzoek wordt uitbesteed aan partijen die daarvoor minder goed zijn toegerust dan is de illusie van compliance compleet. Lang leve de papieren werkelijkheid.

    Laten we het begrip poortwachter afschaffen. Het wekt verwachtingen die niet waargemaakt kunnen worden. Het is tijd voor meer realisme in de aanpak van fraude, witwassen en terrorismefinanciering.

    Als beroepsaansprakelijkheidsverzekeraar zou ik duidelijk uitdragen dat het opstellen van dergelijke legal opinions op geen enkele wijze gedekt wordt door de polis.

  2. Als een notaris zou moeten opiniëren of iemand aandeelhouder is van een BV, zou hij al de nodige slagen om de arm moeten houden zoals: uitgaande van de mij ter beschikking staande gegevens, zoals het register van aandeelhouders, het handelsregister, een akte van levering en een verklaring van het bestuurder dat deze gegevens de juiste weergave zijn van de stand van zaken, dat het aandeelhoudersregister maar beperkte derdenbescherming kent, etc, enz, verklaar ik dat X op dit moment houder van z-aantal aandelen in BV Y is. In de opiniepraktijk worden die slagen om de arm ook wel assumpties en kwalificaties genoemd.

    Het ubo-begrip is veel ruimer dan het zijn van aandeelhouder (zowel verticaal als horizontaal). Een notaris kan daar simpelweg geen zinnig oordeel over vellen omdat het hem onmogelijk is om te verifiëren of zijn mening gebaseerd is op actuele gegevens.

    De notaris zou zich dus verre moeten houden van het aftekenen van een organigram, zonder assumpties en kwalificaties.

    Als hem wordt gevraagd om het ubo-register te vullen, zal hij zich voornamelijk moeten baseren op verklaringen van het bestuur van de vennootschap. Dit bestuur kan namelijk bogen op de verplichtingen van de ubo (art 10b, lid 2 WWFT) om het bestuur de noodzakelijke info te verschaffen. De notaris heeft die bevoegdheid simpelweg niet. Bij oprichting van een nieuwe entiteit zijn de risico’s kleiner dan bij een bestaande entiteit, maar je weet niet waar een oprichter zich toe heeft verplicht.

    Dat neemt niet weg dat het notariaat zich als business opportunity professioneel kan inlaten met het doen van cliëntenonderzoek. De KNB maakt zich hier sterk voor. Andere wwft-plichtige instellingen, bijvoorbeeld de makelaars zullen daar graag in meegaan. De notaris deelt de uitslag van dat onderzoek (op instructie van de onderzochte persoon) (en natuurlijk tegen betaling) met de andere WWFT-plichtige instellingen, als zij ten aanzien van dezelfde persoon het zelfde onderzoek moeten uitvoeren. Dit ter voorkoming van het knelpunt dat Ellen Timmer al zo vaak heeft gesignaleerd: WWFT= de Wet-van-het-dubbele-werk. Bij een overdracht van een woonhuis en hypotheek is de WWFT al snel de wet van het drie of vier dubbele werk (makelaar, bank, notaris, hypotheek adviseur).

    Het notariaat moet zich wel realiseren dat het volledig compliant zijn met WWFT, sanctieregelgeving etc geen sinecure is. Na het cliëntenonderzoek kan het zo zijn de aard van de transactie met zich brengt dat je een cliëntenonderzoek moet opschalen van vereenvoudigd naar normaal of van normaal naar verscherpt. En dat moet je allemaal kunnen laten zien.

    • Dank voor de interessante reactie. Overigens lijkt mij dat de notaris geen opgave aan de Kamer van Koophandel moet willen doen van de uiteindelijk belanghebbenden en dat aan het bestuur van de entiteit moet overlaten. Het is hun verantwoordelijkheid en ik zou notarissen niet willen adviseren af te gaan op vrijwaringen van het bestuur of de entiteit. Nieuw opgerichte entiteiten lijken me net zo riskant als bestaande.

      Ik begrijp best dat notarissen zich met compliance dienstverlening willen bezig houden. Dan worden zij wel concurrent van zelfstandige compliance dienstverleners die het vak bij de bank hebben geleerd en denken dat het elders ook op dezelfde manier kan.

      Mijn standpunt is dat haalbare verplichtingen moeten worden neergelegd bij het juiste type ondernemingen. Dus vraag niet van een bank de fiscale positie van zijn klant te beoordelen en stel aan notarissen eisen die uitvoerbaar zijn.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s