Witwasbestrijding met cadeaukaarten | Wwft

Nu strafrechtdeskundigen zeggen dat prepaid kaarten door criminelen zouden worden gebruikt, gaan op grond van Europese regels ook boekenbonnen en andere elektronische cadeaukaarten in de ban. Volgens de Minister van Financiën kan niet van de Europese regels worden afgeweken.

In oktober 2019 legde de Minister van Financiën naar aanleiding van vragen uit  de Tweede Kamer uit dat cadeaukaarten weliswaar kunnen vallen onder een vrijstelling in de Wet op het financiële toezicht (Wft) maar dat witwasbestrijdingswet Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) daar volledig los van staat. Aanbieders van cadeaukaarten vallen in de categorie ‘prepaid’-aanbieders die verplicht zijn tot identificatie bij transacties vanaf 50 euro. Dat is anders bij handelaren in goederen, die hun klanten moeten onderzoeken bij contante transacties van EUR 10.000 of meer. Waarom de drempel bij prepaid zo laag is en zo ongedifferentieerd (zonder te kijken naar het type product) wordt nergens toegelicht.

Hoe de identificatie praktisch moet, is mij niet duidelijk geworden. Degene die een cadeaukaart koopt is een ander dan degene die de cadeaukaart uitgeeft. Betekent dit dat de online handelaar bij wie de cadeaukaart wordt ingewisseld, de koper van het boek moet identificeren en diens persoonsgegevens aan de uitgever van de cadeaukaarten moet verstrekken? Is dat veilig?

Gevolg van de nieuwe regels is dat bij boekenbonnen en andere cadeaukaarten cliëntenonderzoek moet plaats vinden bij zeer lage bedragen. Merkwaardig, want zo’n onderzoek (al omvat het alleen identificatie) is kostbaar, onder meer vanwege de veiligheidsmaatregelen die genomen moeten worden.

Lees over dit vreemde fenomeen ook het artikel van Hester Bais, Witwassen met een dagje welness?, die betwijfelt of er massaal wordt witgewassen met cadeaukaarten. Zij signaleert ongerechtvaardigde verschillen tussen verschillende soorten uitgevers en schrijft dat de nieuwe regels grote problemen zullen gaan opleveren en mogelijk er toe leiden dat er alleen nog cadeaukaarten zullen worden uitgegeven voor betalingstransacties op afstand met een waarde van minder dan 50 euro, waardoor ondernemers omzet kunnen gaan missen.

Betalingen boven 50 euro kunnen niet meer
Inmiddels is duidelijk geworden wat er met de cadeaubonnen is gebeurd, lees bij de NOS het artikel “Iets online kopen met een cadeaubon van meer dan 50 euro? Dat kan niet meer“. Logisch, want het uitvoeren van het Wwft-cliëntenonderzoek is veel te duur.

Het is een voorspelbaar gevolg van deze maatschappelijk onbetamelijke Europese regelgeving.

One-size-fits-all en kosten spelen geen rol
Kenmerkend voor de witwasbestrijdingsregels uit Brussel is dat de regelgever geen enkele interesse heeft voor de praktische uitvoerbaarheid of de kosten van de naleving, laat staan dat de Europese regelgever enige interesse heeft voor de vraag of het type ondernemingen wel is toegerust voor de naleving.

 

Meer informatie:

[1] Vraag en antwoord in de Tweede Kamer

Uit het antwoord Minister van Financiën 16 oktober 2019 op vragen uit de Tweede Kamer:

74 De leden van de D66-fractie begrijpen dat onder prepaidkaarten met een beperkte bestedingsmogelijkheid ook onder meer boekenbonnen vallen. Acht de regering het noodzakelijk om boekenbonnen aan nadere regelgeving te onderwerpen, gezien het doel van deze implementatiewet om witwassen en terrorismefinanciering tegen te gaan? Zijn er gevallen uit het verleden bekend waarbij boekenbonnen zijn gebruikt voor de financiering van terrorisme of voor witwassen? Welke mogelijkheden ziet de regering om boekenbonnen, maar ook andere cadeaukaarten en bonnen waarvan te verwachten valt dat deze niet gebruikt zullen worden voor witwassen en financiering van terrorisme te ontzien in deze implementatiewet? Waarom heeft de regering niet gekozen voor een minder verstrekkend regime waarbij een beperkt aantal prepaidkaarten met een hoger risico worden gedefinieerd? Had de regering al in een eerder stadium scherp dat onder deze bepaling ook cadeaukaarten zoals een boekenbon konden vallen en heeft de regering dit opgemerkt in het eerdere Europese wetgevingsproces?

Het antwoord van de minister:

Partijen die prepaidkaarten (met elektronisch geld) aanbieden worden gekwalificeerd als elektronischgeldinstelling. In beginsel is voor de uitgifte van elektronisch geld een vergunning vereist. De Wft maakt het echter mogelijk om elektronischgeldinstellingen vrij te stellen van de vergunningplicht. Vrijstelling is onder andere mogelijk indien de onderneming die het elektronisch geld uitgeeft een beperkte omzet heeft, het gaat om elektronisch geld dat in Nederland wordt uitgegeven en het gaat om een betaalinstrument (zoals een prepaidkaart) waar maximaal een bedrag van 150 euro op kan worden opgeslagen. Partijen die voor deze vrijstelling in aanmerking komen dienen zich te melden bij DNB. Vrijgestelde elektronischgeldinstellingen zijn ook opgenomen in het openbaar register van DNB. Voorbeelden van vrijgestelde elektronischgeldinstelling zijn Fashion Giftcard B.V. en Stichting Nationale Platenbon. De verplichtingen uit de Wwft gelden echter voor alle elektronischgeldinstellingen, ook als zij zijn vrijgesteld. Deze verplichting volgt rechtstreeks uit de anti-witwasrichtlijn. Lidstaten kunnen hier niet vanaf wijken. Vrijgestelde elektronischgeldinstellingen die cadeaubonnen uitgeven, zijn daarom vanaf bepaalde bedragen gebonden aan de verplichtingen van de richtlijn, zoals het uitvoeren van het cliëntenonderzoek.

Nederland was zich bewust van de gevolgen van de verscherpte regels voor elektronisch geld voor cadeaukaarten. Tijdens de onderhandelingen is er geen discussie geweest over de drempelwaarden voor het uitvoeren van cliëntenonderzoek bij elektronisch geld. Directe aanleiding voor de aangescherpte regels was het gebruik van anoniem elektronisch geld bij de terroristische aanslagen in Parijs in 2015, waardoor geen enkele lidstaat vraagtekens had bij de noodzaak hiervan.

[2] Artikelen

Over Ellen Timmer, advocaat ondernemingsrecht @Pellicaan

Verbonden aan Pellicaan Advocaten, http://www.pellicaan.nl/, kantoor Rotterdam, telefoon 088-6272287, fax 088-6272280, e-mail ellen.timmer@pellicaan.nl ||| Weblogs: algemeen: https://ellentimmer.com/ || modernisering ondernemingsrecht: http://flexbv.wordpress.com/ ||| Motto: goede bedoelingen rechtvaardigen geen slechte regels
Dit bericht werd geplaatst in Financieel recht, onder meer Wft, Wtt, Fraude, witwasbestrijding, Wwft, Grondrechten, rechtsstaat e.d., ICT, privacy, e-commerce en getagged met , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s